چندی پیش گزارش ماهنامه ی توریست درباره نمایشگاه و کتاب عکس هایم را خواندم. این گزارش فرصتی شد تا مطلبی درباره نشریات فارسیزبان مالزی به اختصار بنویسم.
به عنوان فردی که "رسانه" را دل مشغولی اول خود می داند، از تعداد زیاد نشریات فارسیزبان در مالزی خوشحالم. بدونشک، اینکه در مراکز تجمع ایرانیان قفسه و فضایی به مجلات مختلف اختصاص داده شده نشانهی بسیار خوبیست. توجه داشته باشید که ایرانیان تنها جامعهی غیرمالزیایی در این کشور نیستند اما گوی سبقت را از سایر خارجیها – اروپایی، آسیایی و همینطور ساکنین کشورهای عربی- در این زمینه ربودهاند. به نظر من، فارغ از کیفیت محتوایی این نشریات میبایست از اینکه ایرانیان در مالزی از مطبوعات -که نماد ارزشمند یک جامعهمدنیست- به عنوان راه ارتباطی استفاده میکنند خوشنود بود.
همکاران ما در ماهنامهی "مونوریل" همیشه تلاش کردهاند تا با نگاهی حرفهای به رسانه، نیاز مخاطب در پرداختن به مسایل اجتماعی و فرهنگی را جدی بگیرند و "سرگرمی" را تنها رسالت این ماهنامه تعریف نکند. "مونوریل"، حتی پس از آغاز به کار انواع نشریات رنگارنگ در مالزی که پر است از مطالب مهیج کپیشده از وبسایتهای اینترنتی از جمله شایعات و عکسهای مربوط به سلبریتیها، فشن بازاری، فال، مطالب سطحی دربارهی زیبایی پوست و ناخن و روابط زناشویی و غیره... همچنان در این مسیر بر اصول خود وفادار ماند. چراکه مخاطبان خود را در گروه افراد حساس به مسایل فرهنگی و اجتماعی میبیند که انتظار دارند مطالب نشریه نگاهی دقیقتر و عمیقتر به جریانهای مختلف جاری داشته باشد.
برآوردن این انتظار کار آسانی نیست و ما را بر آن میدارد که در جلسات مختلف به هماندیشی و ارزیابی هر مطلب پیش و پس ازانتشار بپردازیم و از کارشناسان این عرصه راهنمایی و مشاوره بگیریم. اما خوشبختانه مسیر و نگاه رسانهای "مونوریل" بر شیوهی عملکرد بعضی نشریات از جمله "توریست" تاثیر زیادی گذاشته است. این موضوع از تغییر ماه به ماه این مجله و تشابهاتش با "مونوریل" در طراحی گرافیک ،صفحهبندی، شیوهی گزارشنویسی، عنوان بعضی صفحات و همت نویسندگان این نشریه در تولیدیبودن مطالب – و نه کپیکردن از اینترنت- بر من روشن شده است. ناگفته پیداست که این تاثیرگذاری را به فال نیک میگیریم، هر چند این جایگاه مسئولیت بیشتری بر دوش گروه ما میگذارد.
به عنوان دانشجوی روزنامهنگاری که قریب 10 سال در مطبوعات ایرانی فعالیت کرده، توجه به ساختار مجلات فارسیزبان مالزی را در حوزهی حرفهی خودم میدانم و طبیعیست اگر بیشتر از یک مخاطب عادی، جزییات، تغییرات و البته سیاست و نگاه یک نشریه را با تورق و خواندن مطالب آن در نظر بگیرم و به آن اهمیت دهم. در واقع، بر اساس یک عادت قدیمی، نمیتوانم به راحتی از کنار هیچکدام از ماهنامههای فارسیزبان در مالزی بگذرم و هر شماره به انتخاب موضوع مطالب، نگارش و صفحهآرایی آنها توجه نداشته باشم.
از آن جاییکه گزارش مربوط به نمایشگاه و کتاب عکس "راه تعیینشده" ارتباط مستقیم با شخص من داشت، مایلم فقط به چند نکته کوتاه اشاره کنم. شاید این مطلب باب گفتگوی علاقهمندان و نویسندگان نشریات فارسیزبان در مالزی را بگشاید.
• در این متن، 8 بار "خانم نفیسهمطلق" آمده است که ضمن تشکر از نویسنده باید بگویم اشاره و تکرار عناوینی نظیر "آقا"، "خانم"، "جناب"، "سرکار" و ... در گزارشهای مطبوعاتی لزومی ندارد.
• نام محل برگزاری نمایشگاه "لئوناردو" نام دارد که به اشتباه نام یکی از رستورانهای معروف مالزی –ناندوز- تایپ شده.
• در ابتدای گفتگو جملهی "به نام خدا. قبل از هر چیز از شما و دستاندرکاران مجلهی وزین توریست تشکر میکنم..." ممکن است بسیاری از مخاطبان را به یاد جملات کلیشهای و تصنعی بیاندازد و اصولن اضافهکردن هیچ حرفی – ولو منطقی و درست- کار صحیحی نیست.
• این گزارش پیش از شروع، سه به اصطلاح "پیشانی" یا مقدمه داشت که دو تای آن یک موضوع را پوشش داده است.
• شاید اگر بگویم در این گزارش جای نقد و انتقاد به این مراسم و نمایشگاه خالی بود، نظر من را ناسپاسی از لطف نویسنده تلقی کنید. اما تاکید میکنم که نگاه منتقدانه علاوه بر استقلال یک مجله و نویسندهی آن، بدونشک سبب ارتقای دید خوانندگان و حرفهایتر شدن مطلب خواهد شد.
• ذکر دقیق نکات نگارشی و انشایی گزارش مذکور را در این مطلب کوتاه جایز نمیدانم.
مایلم به صراحت تاکید کنم که هدف از نوشتن این مطلب برقراری یک ارتباط حرفهای رسانهای بین نویسندگان و علاقهمندان مطبوعات در مالزیست. من به هر رسانهای جدا از صاحبامتیاز آن و اهداف غیرمطبوعاتیاش نگاه میکنم و آن را در قالب یک ساختار حرفهای مورد بررسی قرار میدهم. اینکه بعضی از این افراد، ازمطبوعات به عنوان ویترینی برای پنهانکردن فعالیتهای قانونی یا غیرقانونی خود استفاده میکنند در جایگاه دیگری باید مورد بررسی قرار بگیرد. برای یک دانشجو روزنامهنگاری که در همین زمینه فعالیت و از این راه ارتزاق میکند، نقدکردن دیگران و گوشسپردن به انتقادها را یک وظیفه میدانم و همانطور که در انتهای گفتگو با خبرنگار مجلهی "توریست" نیز اشاره کردم – هر چند بخش اول آن حذف شد-، بدون هیچتعصبی معتقدم بعد از نشریه "مونوریل"، ماهنامهی "توریست" بهترین نشریهی فارسیزبان در مالزیست و امیدوارم بتواند با بکارگیری خلاقیت بیشتر، چهرهی مستقل و حرفهایتری برای خود کسب کند.
